1 Trong Hội-thánh tại thành An-ti-ốt có mấy người tiên-tri và mấy thầy giáo-sư, tức là: Ba-na-ba, Si-mê-ôn gọi là Ni-giê, Lu-si-út người Sy-ren, Ma-na-hem là người đồng-dưỡng với vua chư-hầu Hê-rốt, cùng Sau-lơ.2 Đương khi môn-đồ thờ-phượng Chúa và kiêng ăn, thì Đức Thánh-Linh phán rằng: Hãy để riêng Ba-na-ba và Sau-lơ đặng làm công-việc ta đã gọi làm.3 Đã kiêng ăn và cầu-nguyện xong, môn-đồ bèn đặt tay trên hai người, rồi để cho đi.4 Vậy, Sau-lơ và Ba-na-ba đã chịu Đức Thánh-Linh sai đi, bèn xuống thành Sê-lơ-xi, rồi từ đó đi thuyền đến đảo Chíp-rơ.5 Đến thành Sa-la-min, hai người giảng đạo Đức Chúa Trời trong các nhà hội của người Giu-đa; cũng có Giăng cùng đi để giúp cho.6 Trải qua cả đảo cho đến thành Ba-phô rồi, gặp một người Giu-đa kia, là tay thuật-sĩ và tiên-tri giả, tên là Ba-Giê-su,7 vốn ở với quan trấn-thủ tên là Sê-giút Phau-lút~ là người khôn-ngoan. Người nầy đã sai mời Ba-na-ba và Sau-lơ đến, và xin nghe đạo Đức Chúa Trời.8 Nhưng Ê‑ly-ma, tức là thuật-sĩ (ấy là ý‑nghĩa tên người), ngăn hai người đó, ráng sức tìm phương làm cho quan trấn-thủ không tin.9 Bấy giờ, Sau-lơ cũng gọi là Phao-lô, đầy-dẫy Đức Thánh-Linh, đối mặt nhìn người, nói rằng:10 Hỡi người đầy mọi thứ gian-trá và hung-ác, con của ma quỉ, thù-nghịch cùng cả sự công-bình, ngươi cứ làm hư đường thẳng của Chúa không thôi sao?11 Nầy, bây giờ tay Chúa giá trên ngươi; ngươi sẽ bị mù, không thấy mặt trời trong ít lâu. Chính lúc đó, có sự mù-mịt tối-tăm phủ trên người, người xây quanh bốn phía, tìm kẻ để dắt mình.12 Quan trấn-thủ thấy sự đã xảy đến, bèn tin, lấy làm lạ về đạo Chúa.13 Phao-lô với đồng-bạn mình xuống thuyền tại Ba-phô, sang thành Bẹt-giê trong xứ Bam-phi-ly. Nhưng Giăng lìa hai người, trở về thành Giê-ru-sa-lem.14 Về phần hai người, thì lìa thành Bẹt-giê, cứ đi đường đến thành An-ti-ốt xứ Bi-si-đi; rồi nhằm ngày Sa-bát, vào trong nhà hội mà ngồi.15 Vừa đọc sách luật và sách các tiên-tri xong, các chủ nhà hội sai sứ nói cùng hai người rằng: Hỡi anh em, nếu có mấy lời khuyên bảo dân-chúng, hãy giảng đi.16 Phao-lô bèn đứng dậy, lấy tay làm hiệu, rồi nói rằng: Hỡi người Y‑sơ-ra-ên và các người kính-sợ Đức Chúa Trời, hãy nghe:17 Đức Chúa Trời của dân Y‑sơ-ra-ên nầy đã chọn tổ-phụ chúng ta; làm cho dân ấy thạnh-vượng lúc ở ngụ nơi ngoại-quốc, tức là trong xứ Ê‑díp-tô, và Ngài dùng cánh tay cao dẫn họ ra khỏi xứ đó.18 Ước chừng bốn mươi năm, Ngài chịu tánh-nết họ trong nơi đồng vắng.19 Lại khi đã phá bảy dân trong xứ Ca-na-an, Ngài khiến họ nhận lấy đất của các dân đó,20 Độ trong bốn trăm năm mươi năm; kế đó Ngài lập cho họ các quan đoán-xét cho đến đời tiên-tri Sa-mu-ên.21 Bấy giờ, dân đó xin một vị vua, nên Đức Chúa Trời ban Sau-lơ, con của Ki-sơ, về chi-phái Bên-gia-min, trị họ trong bốn mươi năm;22 đoạn, Ngài bỏ vua đó, lại lập Đa-vít làm vua, mà làm chứng về người rằng: Ta đã tìm thấy Đa-vít con của Gie-sê, là người vừa lòng ta, người sẽ tuân theo mọi ý‑chỉ ta.23 Theo lời hứa, Đức Chúa Trời bèn bởi dòng-dõi người mà dấy lên cho dân Y‑sơ-ra-ên một Cứu-Chúa, tức là Đức Chúa Jêsus.24 Trước khi Đức Chúa Jêsus chưa đến, Giăng đã giảng-dạy phép báp-têm về sự ăn-năn cho cả dân Y‑sơ-ra-ên.25 Giăng đang lo làm trọn công-việc mình, thì nói rằng: Ta chẳng phải là Đấng mà các ngươi tưởng; nhưng có Đấng đến sau ta, ta chẳng xứng-đáng mở dây giày Ngài.26 Hỡi anh em, là con cháu dòng Áp-ra-ham, và kẻ kính-sợ Đức Chúa Trời, lời rao-truyền sự cứu-chuộc nầy đã phán cho chúng ta vậy.27 Vì dân và các quan ở thành Giê-ru-sa-lem chẳng nhìn biết Đức Chúa Jêsus nầy, nên lúc xử tội Ngài, chúng đã ứng-nghiệm lời của các đấng tiên-tri mà người ta thường đọc trong mỗi ngày Sa-bát.28 Dầu trong Ngài chẳng tìm thấy cớ gì đáng chết, họ cứ xin Phi-lát giết Ngài đi.29 Họ đã làm cho ứng-nghiệm mọi điều chép về Ngài rồi, thì hạ Ngài xuống khỏi thập-tự-giá mà chôn trong mả.30 Song Đức Chúa Trời đã làm cho Ngài từ kẻ chết sống lại.31 Những kẻ theo Ngài từ xứ Ga-li-lê lên thành Giê-ru-sa-lem đã được thấy Ngài lâu ngày, và hiện nay đều làm chứng về Ngài giữa dân-chúng.32 Còn chúng tôi, thì rao-truyền cho các anh em tin lành nầy về lời hứa ban cho tổ-phụ chúng ta,33 rằng Đức Chúa Trời bởi khiến Đức Chúa Jêsus sống lại thì đã làm ứng-nghiệm lời hứa đó cho chúng ta là con cháu của tổ-phụ, y như đã chép trong sách Thi-thiên đoạn thứ hai rằng: Con là Con trai ta, ngày nay ta đã sanh Con.34 Ngài đã làm cho Đức Chúa Jêsus sống lại, đặng nay khỏi trở về sự hư-nát nữa, ấy về điều đó mà Ngài đã phán rằng: Ta sẽ thành-tín giữ cùng các ngươi lời hứa thánh đã phán với Đa-vít.35 Lại trong câu khác, cũng có phán rằng: Chúa chẳng cho Đấng Thánh Ngài thấy sự hư-nát đâu.36 Vả, vua Đa-vít lúc còn sống, làm theo ý‑chỉ Đức Chúa Trời, đoạn qua đời; người đã được trở về cùng các tổ-phụ mình, và đã thấy sự hư-nát;37 nhưng Đấng mà Đức Chúa Trời đã khiến sống lại, chẳng có thấy sự hư-nát đâu.38 Vậy, hỡi anh em, khá biết rằng nhờ Đấng đó mà sự tha-tội được rao-truyền cho anh em;39 lại nhờ Ngài mà hễ ai tin thì được xưng công-bình về mọi điều theo luật-pháp Môi-se chẳng có thể được xưng công-bình.40 Nên, hãy giữ lấy cho khỏi mắc điều đã chép trong sách tiên-tri rằng:41 Hỡi kẻ hay khinh-dể kia, khá xem-xét, sợ-hãi và biến mất đi; Vì trong đời các ngươi, ta sẽ làm một việc, Nếu có ai thuật lại cho, các ngươi cũng chẳng tin.42 Khi hai người bước ra, chúng xin đến ngày Sa-bát sau cũng giảng-luận các lời đó.43 Lúc hội đã tan, có nhiều người Giu-đa và người mới theo đạo Giu-đa, đi theo Phao-lô và Ba-na-ba, hai người nói chuyện với họ và khuyên cứ vững lòng theo ơn Đức Chúa Trời.44 Ngày Sa-bát sau, gần hết cả thành đều nhóm lại để nghe đạo Chúa.45 Song những người Giu-đa thấy đoàn dân đó thì đầy lòng ghen-ghét, nghịch cùng lời Phao-lô nói và mắng-nhiếc người.46 Phao-lô và Ba-na-ba bèn nói cùng họ cách dạn-dĩ rằng: Ấy cần phải truyền đạo Đức Chúa Trời trước nhứt cho các ngươi; nhưng vì các ngươi đã từ-chối, và tự xét mình không xứng-đáng nhận sự sống đời đời, nên đây nầy, chúng ta mới xây qua người ngoại.47 Vì Chúa có phán dặn chúng ta như vầy: Ta lập ngươi lên đặng làm sự sáng cho các dân, Hầu cho ngươi đem sự cứu-rỗi cho đến cùng cõi đất.48 Những người ngoại nghe lời đó thì vui-mừng, ngợi-khen đạo Chúa, và phàm những kẻ đã được định sẵn cho sự sống đời đời, đều tin theo.49 Đạo Chúa tràn ra khắp trong xứ đó.50 Nhưng các người Giu-đa xui-giục những đàn-bà sang-trọng sốt-sắng và dân đàn anh trong thành; gây sự bắt-bớ Phao-lô và Ba-na-ba, mà đuổi ra khỏi phần đất mình.51 Hai người đối cùng họ phủi bụi nơi chân mình, rồi đi đến thành Y‑cô-ni.52 Còn các môn-đồ thì được đầy-dẫy sự vui-vẻ và Đức Thánh-Linh vậy.
Acts
1 Phao-lô và Si-la đi ngang qua thành Am-phi-bô-lít và thành A‑bô-lô-ni, rồi tới thành Tê-sa-lô-ni-ca; ở đó người Giu-đa có một nhà hội.2 Phao-lô tới nhà hội theo thói quen mình, và trong ba ngày Sa-bát biện-luận với họ,3 lấy Kinh-thánh cắt nghĩa và giải tỏ-tường về Đấng Christ phải chịu thương khó, rồi từ kẻ chết sống lại. Người nói rằng Đấng Christ nầy, tức là Đức Chúa Jêsus mà ta rao-truyền cho các ngươi.4 Trong bọn họ có một vài người được khuyên-dỗ nối theo Phao-lô và Si-la, lại cũng có rất nhiều người Gờ-réc vẫn kính-sợ Đức Chúa Trời, và mấy người đàn-bà sang-trọng trong thành nữa.5 Nhưng người Giu-đa đầy lòng ghen-ghét, rủ mấy đứa hoang-đàng nơi đường-phố, xui-giục đoàn dân gây loạn trong thành. Chúng nó xông vào nhà của Gia-sôn, tìm bắt Phao-lô và Si-la đặng điệu đến cho dân-chúng.6 Tìm không được, bèn kéo Gia-sôn và mấy người anh em đến trước mặt các quan án trong thành mà la lên rằng: Kìa những tên nầy đã gây thiên-hạ nên loạn-lạc, nay có đây,7 và Gia-sôn đã chứa chúng! Chúng nó hết thảy đều là đồ nghịch mạng Sê-sa, vì nói rằng có một vua khác, là Jêsus.8 Bấy nhiêu lời đó làm rối-động đoàn dân và các quan án.9 Song khi các quan án đòi Gia-sôn và các người khác bảo-lãnh rồi, thì tha cho ra.10 Tức thì, trong ban đêm, anh em khiến Phao-lô và Si-la đi đến thành Bê-rê. Đến nơi rồi, thì vào nhà hội người Giu-đa.11 Những người nầy có ý hẳn-hoi hơn người Tê-sa-lô-ni-ca, đều sẵn lòng chịu lấy đạo, ngày nào cũng tra xem Kinh-thánh, để xét lời giảng có thật chăng.12 Trong bọn họ có nhiều người tin theo, với mấy người đàn-bà Gờ-réc sang-trọng, và đàn-ông cũng khá đông.13 Nhưng khi người Giu-đa ở thành Tê-sa-lô-ni-ca hay Phao-lô cũng truyền đạo Đức Chúa Trời tại thành Bê-rê, bèn đến đó để rải sự xao-xuyến rối-loạn trong dân-chúng.14 Tức thì, anh em khiến Phao-lô đi phía biển, còn Si-la với Ti-mô-thê ở lại thành Bê-rê.15 Những người dẫn Phao-lô đưa người đến thành A‑thên; rồi trở về, đem lịnh cho Si-la và Ti-mô-thê phải đến cùng người cho gấp.16 Phao-lô đương đợi hai người tại thành A‑thên, động lòng tức giận, vì thấy thành đều đầy những thần-tượng.17 Vậy, người biện-luận trong nhà hội với người Giu-đa và người mới theo đạo Giu-đa; lại mỗi ngày, với những kẻ nào mình gặp tại nơi chợ.18 Có mấy nhà triết-học về phái Epicuriens và phái Stociens cũng cãi lẽ với người. Kẻ thì hỏi: Người già mép nầy muốn nói gì đó? Người thì nói: Người dường như giảng về các thần ngoại-quốc (vì Phao-lô truyền cho chúng về Đức Chúa Jêsus và sự sống lại).19 Chúng bắt người, đem đến nơi A‑rê-ô-ba, mà hỏi rằng: Chúng tôi có thể biết được đạo mới nào mà ông dạy đó chăng?20 Vì chưng ông giảng cho chúng tôi nghe sự lạ. Chúng tôi muốn biết ý‑nghĩa điều đó là gì.21 Vả, hết thảy người A‑thên và người ngoại-quốc ngụ tại thành A‑thên chỉ lo nói và nghe việc mới lạ mà thôi.22 Bấy giờ, Phao-lô đứng giữa A‑rê-ô-ba, nói rằng: Hỡi người A‑thên, phàm việc gì ta cũng thấy các ngươi sốt-sắng quá chừng.23 Vì khi ta trải khắp thành các ngươi, xem-xét khí-vật các ngươi dùng thờ-phượng, thì thấy một bàn-thờ có chạm chữ rằng: Thờ Chúa không biết. Vậy, Đấng các ngươi thờ mà không biết đó, là Đấng ta đương rao-truyền cho.24 Đức Chúa Trời đã dựng nên thế-giới và mọi vật trong đó, là Chúa của trời đất, chẳng ngự tại đền-thờ bởi tay người ta dựng nên đâu.25 Ngài cũng chẳng dùng tay người ta hầu việc Ngài dường như có cần đến sự gì, vì Ngài là Đấng ban sự sống, hơi sống, muôn vật cho mọi loài.26 Ngài đã làm cho muôn dân sanh ra bởi chỉ một người và khiến ở khắp trên mặt đất, định trước thì giờ đời người ta cùng giới-hạn chỗ ở,27 hầu cho tìm-kiếm Đức Chúa Trời, và hết sức rờ tìm cho được, dẫu Ngài chẳng ở xa mỗi một người trong chúng ta.28 Vì tại trong Ngài, chúng ta được sống, động, và có, y như xưa một vài thi-nhân của các ngươi có nói rằng: Chúng ta cũng là dòng-dõi của Ngài.29 Vậy, bởi chúng ta là dòng-dõi Đức Chúa Trời, thì chớ nên ngờ rằng Chúa giống như vàng, bạc, hay là đá, bởi công-nghệ và tài-xảo của người ta chạm-trổ nên.30 Vậy thì, Đức Chúa Trời đã bỏ qua các đời ngu-muội đó, mà nay biểu hết thảy các người trong mọi nơi đều phải ăn-năn,31 vì Ngài đã chỉ-định một ngày, khi Ngài sẽ lấy sự công-bình đoán-xét thế-gian, bởi Người Ngài đã lập, và Đức Chúa Trời đã khiến Người từ kẻ chết sống lại, để làm chứng chắc về điều đó cho thiên-hạ…32 Khi chúng nghe nói về sự sống lại của kẻ chết, kẻ thì nhạo-báng, người thì nói rằng: Lúc khác chúng ta sẽ nghe ngươi nói về việc đó.33 Vì vậy, Phao-lô từ giữa đám họ bước ra.34 Nhưng có mấy kẻ theo người và tin; trong số đó, có Đê-ni, là một quan tòa nơi A‑rê-ô-ba, và một người đàn-bà tên là Đa-ma-ri, cùng các người khác.
