1 Sau các việc nầy và sự thành-tín nầy, thì San-chê-ríp loán đến trong xứ Giu-đa, vây các thành bền-vững, có ý hãm lấy nó.2 Khi Ê‑xê-chia thấy San-chê-ríp đã đến, toan hãm đánh Giê-ru-sa-lem,3 thì người hội-nghị với các quan-trưởng và những người mạnh-dạn đặng ngăn nước suối ở ngoài thành; họ bèn giúp-đỡ người.4 Dân-sự nhóm lại đông, chận các suối và các khe chảy giữa xứ, mà rằng: Làm gì để cho vua A‑si-ri đến, thấy có nước nhiều?5 Người tự can-đảm, xây-đắp vách thành đã bị hư-lủng, xây nó lên đến tận tháp; rồi lại xây một cái vách khác ở phía ngoài; người làm cho vững-chắc Mi-lô ở trong thành Đa-vít, và chế nhiều cây lao cùng khiên.6 Người lập những quan-tướng trên dân-sự, rồi hiệp-lập chúng lại gần mình tại phố bên cửa thành, nói động lòng chúng, mà rằng:7 Khá vững lòng bền chí, chớ sợ, chớ kinh-hãi trước mặt vua A‑si-ri và đám quân đông-đảo theo người; vì có một Đấng ở cùng chúng ta thắng hơn kẻ ở với họ:8 Với người chỉ một cánh tay xác-thịt; còn với chúng ta có Giê-hô-va Đức Chúa Trời của chúng ta, đặng giúp-đỡ và chiến-tranh thế cho chúng ta. Dân-sự bèn nương-cậy nơi lời của Ê‑xê-chia, vua Giu-đa.9 Sau việc ấy, San-chê-ríp, vua A‑si-ri, với cả đạo-binh của người hãy còn vây La-ki, có sai các đầy-tớ người đến Ê‑xê-chia và dân Giu-đa ở tại Giê-ru-sa-lem, mà nói rằng:10 San-chê-ríp, vua A‑si-ri, nói như vầy: Các ngươi nương-cậy điều gì, mà chịu ở vây trong Giê-ru-sa-lem như thế?11 Ê‑xê-chia nói rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta sẽ giải-cứu chúng ta khỏi tay vua A‑si-ri, ấy há chẳng phải người dỗ-dành các ngươi đặng phó các ngươi đói-khát cho chết hay sao?12 Chớ thì chẳng phải chính Ê‑xê-chia nầy đã cất những nơi cao và bàn-thờ của Ngài, rồi biểu dân Giu-đa và Giê-ru-sa-lem rằng: Các ngươi khá thờ-lạy trước một bàn-thờ, và chỉ xông hương tại trên đó mà thôi?13 Các ngươi há chẳng biết điều ta và tổ-phụ ta đã làm cho các dân thiên-hạ sao? Các thần của những dân-tộc thiên-hạ, há giải-cứu xứ chúng nó được khỏi tay ta ư?14 Nội trong các thần của những dân-tộc mà tổ-phụ ta đã diệt hết đi, há có thần nào giải-cứu dân mình cho khỏi tay ta chăng? Dễ có một mình Thần các ngươi giải-cứu các ngươi được khỏi tay ta chớ!15 Vậy bây giờ, chớ để Ê‑xê-chia phỉnh-gạt, khuyên-dụ các ngươi như thế, và các ngươi chớ tin người; vì chẳng có thần của dân nào nước nào giải-cứu dân mình được khỏi tay ta, hay là khỏi tay tổ-phụ ta; huống chi Đức Chúa Trời các ngươi giải-cứu các ngươi khỏi tay ta!16 Các đầy-tớ người lại còn nói nghịch cùng Giê-hô-va là Đức Chúa Trời thật, và nghịch cùng Ê‑xê-chia, là tôi-tớ Ngài.17 Người cũng viết thơ sỉ-nhục Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y‑sơ-ra-ên, và nói phạm đến Ngài mà rằng: Hễ thần của các dân-tộc thiên-hạ chẳng giải-cứu dân mình khỏi tay ta thế nào, thì thần của Ê‑xê-chia cũng chẳng giải-cứu được dân-sự người khỏi tay ta thế ấy.18 Chúng la lớn lên, nói bằng tiếng Giu-đa cho dân Giê-ru-sa-lem ở trên vách thành, đặng làm cho chúng sợ hoảng, để hãm lấy thành.19 Chúng lại nói về Đức Chúa Trời của Giê-ru-sa-lem, như thể các thần của dân thiên-hạ đều là công-việc của tay người ta làm ra.20 Vua Ê‑xê-chia, và tiên-tri Ê‑sai, con trai A‑mốt, cầu-nguyện về việc nầy, và kêu-la thấu đến trời.21 Đức Giê-hô-va bèn sai một thiên-sứ diệt những người mạnh-dạn, các quan-trưởng và các quan-tướng ở trong trại-quân của vua A‑si-ri. Người trở về trong xứ mình, mặt hổ-thẹn; và khi người vào trong miễu thần mình, có những kẻ bởi lòng người sinh ra đều lấy gươm giết người tại đó.22 Như vậy Đức Giê-hô-va cứu Ê‑xê-chia và dân-cư thành Giê-ru-sa-lem khỏi tay San-chê-ríp, vua A‑si-ri, và khỏi tay mọi người khác, cùng phù-hộ cho chúng bốn bên.23 Có nhiều người đem những lễ-vật đến dâng cho Đức Giê-hô-va tại Giê-ru-sa-lem, và những vật quí-báu cho Ê‑xê-chia, vua Giu-đa; nên từ khi ấy về sau, người được tôn-cao trước mặt các nước.24 Trong lúc ấy, Ê‑xê-chia bị đau hòng chết; người cầu-nguyện Đức Giê-hô-va, Đức Giê-hô-va phán cùng người, và ban cho người một dấu lạ.25 Nhưng Ê‑xê-chia chẳng báo đáp lại ơn Chúa mà người đã lãnh, vì lòng người tự-cao; bèn có cơn thạnh-nộ của Chúa nổi lên cùng người, cùng Giu-đa và Giê-ru-sa-lem.26 Song Ê‑xê-chia hạ sự tự-cao trong lòng mình xuống, người và dân-cư Giê-ru-sa-lem cũng vậy, nên trong đời Ê‑xê-chia, cơn thạnh-nộ của Đức Giê-hô-va không giáng trên chúng.27 Ê‑xê-chia được rất giàu rất sang; người cất những kho để trữ bạc, vàng, đá quý, thuốc thơm, khiên, và các thứ khí-giới tốt đẹp;28 những lẫm đặng chứa ngũ-cốc, rượu, và dầu; những chuồng để nhốt các thứ thú-vật, bầy chiên, và bầy bò.29 Người cũng xây những thành, có nhiều bầy chiên và bò; vì Đức Chúa Trời ban cho người rất nhiều của-cải.30 Ấy là Ê‑xê-chia nầy lấp nguồn trên của nước Ghi-hôn, và dẫn nó chảy ngầm dưới đất qua phía tây của thành Đa-vít. Trong mọi việc Ê‑xê-chia được hanh-thông.31 Song khi sứ-giả mà vua Ba-by-lôn sai đến người đặng hỏi-thăm dấu lạ đã xảy ra trong xứ, thì Đức Chúa Trời tạm lìa-bỏ người đặng thử người, để cho biết mọi điều ở trong lòng người.32 Các công-việc khác của Ê‑xê-chia, và những việc thiện của người, đều chép trong sách dị-tượng của Ê‑sai, đấng tiên-tri, con trai của A‑mốt, và trong sách các vua Giu-đa và Y‑sơ-ra-ên.33 Ê‑xê-chia an-giấc cùng tổ-phụ mình, người ta chôn người trong lăng-tẩm cao của con-cháu Đa-vít; cả Giu-đa và Giê-ru-sa-lem đều tôn-kính người, lúc người thác; Ma-na-se, con trai người, cai-trị thế cho người.
2 Kings
1 Hay được tin ấy, vua Ê‑xê-chia xé rách quần-áo mình, mặc áo bao, và đi vào đền-thờ của Đức Giê-hô-va.2 Đoạn, người sai Ê‑li-a-kim, quan cai đền, Sép-na, thơ-ký, và những thầy tế-lễ già hơn hết, mặc bao, đến Ê‑sai, thầy tiên-tri, con trai A‑mốt.3 Chúng nói với người rằng: Ê‑xê-chia nói như vầy: Ngày nay là một ngày tai-nạn, sửa-phạt, và ô‑danh; vì đàn-bà đã đến kỳ mãn-nguyệt, nhưng thiếu sức đẻ con.4 Có lẽ Giê-hô-va Đức Chúa Trời ông đã nghe các lời của Ráp-sa-kê, mà vua A‑si-ri, chủ hắn, đã sai đến đặng phỉ-báng Đức Chúa Trời hằng-sống, và Giê-hô-va Đức Chúa Trời ông sẽ quở-phạt các lời Ngài đã nghe. Vậy, xin hãy cầu-nguyện giùm cho những kẻ còn sống.5 Các tôi-tớ vua Ê‑xê-chia đi đến Ê‑sai.6 Người nói với chúng rằng: Các ngươi khá đáp với chủ mình thế nầy: Đức Giê-hô-va phán như vầy: Chớ sợ-hãi những lời các ngươi đã nghe các tôi-tớ của vua A‑si-ri dùng mà phạm đến ta.7 Ta sẽ khiến một thần đến cùng nó, làm cho nó nghe tiếng đồn, và nó sẽ trở về xứ mình; tại đó ta sẽ dùng gươm giết nó.8 Khi Ráp-sa-kê trở về vua A‑si-ri, thấy vua đương vây Líp-na, vì có hay rằng chủ mình đã lìa khỏi La-ki.9 Vua bèn nghe nói về Tiệt-ha-ca, vua Ê‑thi-ô-bi, rằng: Kìa, người đã kéo ra đặng giao-chiến với ông. Bởi cớ đó, San-chê-ríp lại sai sứ-giả đến Ê‑xê-chia, và dặn rằng:10 Các ngươi hãy nói như vầy với Ê‑xê-chia, vua Giu-đa, mà rằng: Chớ để cho Đức Chúa Trời, là Đấng ngươi nhờ-cậy, phỉnh-gạt ngươi, mà nói rằng: Giê-ru-sa-lem sẽ chẳng bị sa vào tay vua A‑si-ri.11 Kìa, người đã hay những việc các vua A‑si-ri đã làm cho các xứ mà diệt đi hết thảy: còn ngươi, sẽ thoát khỏi nào!12 Các thần của những dân-tộc mà tổ-phụ ta đã tuyệt-diệt há có giải-cứu chúng chăng, là các thần của Gô-xan, Ha-ran, Rết-sép, và dân Ê‑đen, ở tại Tê-la-sa?13 Vua Ha-mát, vua Ạt-bát, vua thành Sê-phạt-va-im, vua Hê-na, và vua Y‑va, đều ở đâu?14 Ê‑xê-chia tiếp đặng thơ ở nơi tay các sứ-giả, bèn đọc. Đoạn, người đi lên đền-thờ của Đức Giê-hô-va, và mở thơ ra trước mặt Đức Giê-hô-va.15 Ê‑xê-chia cầu-nguyện Đức Giê-hô-va rằng: Ôi, Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y‑sơ-ra-ên! Ngài vẫn ngự ở giữa các chê-ru-bim, chỉ một mình Ngài là Đức Chúa Trời của các nước thế-gian. Chính Ngài đã làm nên trời và đất.16 Hỡi Đức Giê-hô-va! hãy nghiêng tai Ngài và nghe. Hỡi Đức Giê-hô-va! hãy mở mắt Ngài ra và xem. Cầu Chúa hãy nghe các lời mà San-chê-ríp sai nói, đặng phỉ-báng Đức Chúa Trời hằng-sống.17 Đức Giê-hô-va ôi! quả thật các vua A‑si-ri đã diệt các dân-tộc, và phá hoang địa-phận chúng nó,18 ném các thần chúng nó vào lửa; nhưng chẳng phải là thần, chẳng qua là công-việc của tay người ta làm ra bằng gỗ và bằng đá; nên chúng hủy-diệt các thần ấy.19 Vậy bây giờ, hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời của chúng tôi ôi! hãy giải-cứu chúng tôi khỏi tay San-chê-ríp, hầu cho muôn nước trên đất biết rằng chỉ một mình Giê-hô-va là Đức Chúa Trời.20 Ê‑sai, con trai A‑mốt, sai nói với Ê‑xê-chia rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y‑sơ-ra-ên phán như vầy: Ta có nghe lời ngươi cầu-nguyện cùng ta về việc San-chê-ríp, vua A‑si-ri.21 Nầy là lời Đức Giê-hô-va đã phán về hắn: Gái đồng-trinh Si-ôn khinh-dể, chê-cười ngươi; con gái Giê-ru-sa-lem đã lắc đầu theo ngươi.22 Ngươi phỉ-báng và sỉ-nhục ai? cất tiếng lên cùng ai? Thật ngươi đã trừng con mắt nghịch với Đấng Thánh của Y‑sơ-ra-ên!23 Ngươi đã nhờ các sứ-giả mình nhạo-báng Chúa, mà rằng: Ta đem nhiều xe, lên chót núi, đến đỉnh rất xa của Li-ban; ta sẽ đốn những cây bá-hương cao hơn hết, và cây tòng tốt nhứt của nó; ta sẽ đến cõi xa hơn hết, tức rừng rậm của nó.24 Ta đã đào giếng, uống nước của đất lạ; dưới bàn chân ta sẽ làm cạn các sông Ê‑díp-tô.25 Sự nầy ta đã làm từ lâu, việc nầy ta đã định từ thời-cổ, ngươi há chẳng nghe đến sao? Bây giờ, ta khiến cho sự đó xảy đến, để cho ngươi phá-hoang các thành kiên-cố ra đống hư-nát.26 Vì vậy, dân-sự của các thành ấy đều yếu-đuối, bị sợ-hãi và hổ-thẹn; chúng giống như cây cỏ xanh ngoài đồng, tỉ như cây cỏ trên nóc nhà, khác nào lúa mì đã héo trước khi cọng chưa thành.27 Nơi ngươi ngồi, lúc ngươi đi ra, đi vào, và sự giận-dại ngươi đối cùng ta, ta đã biết hết.28 Bởi ngươi giận-dại cùng ta, và vì lời kiêu-ngạo ngươi đã thấu đến tai ta, ắt ta sẽ xỏ cái vòng nơi mũi ngươi, để khớp nơi môi-miếng ngươi. Đoạn, ta sẽ khiến ngươi trở về theo con đường mà ngươi đã đi đến.29 Hỡi Ê‑xê-chia, nhờ dấu-hiệu nầy ngươi nhìn-biết rằng lời nầy sẽ ứng-nghiệm: Năm nay, các ngươi sẽ ăn vật hột giống rớt xuống, sanh ra; năm thứ nhì, ăn vật tự mọc lên; nhưng năm thứ ba, các ngươi sẽ gieo và gặt, trồng nho và ăn trái nó.30 Hễ giống gì thoát khỏi, còn lại của dân-tộc Giu-đa, dưới sẽ châm rễ xuống, trên sẽ kết bông-trái lên.31 Vì sẽ có phần sót lại từ Giê-ru-sa-lem mà ra, kẻ thoát khỏi từ núi Si-ôn mà đến; lòng sốt-sắng của Đức Giê-hô-va sẽ làm nên việc ấy.32 Bởi cớ đó, Đức Giê-hô-va phán về vua A‑si-ri như vầy: Nó sẽ không vào thành nầy, chẳng xạ tên trong nó, cũng chẳng kéo đến giơ khiên lên trước mặt nó, và chẳng đắp lũy nghịch nó.33 Đức Giê-hô-va phán: Nó sẽ trở về theo con đường nó đã đi đến, không vào trong thành nầy.34 Vì tại cớ ta và Đa-vít, kẻ tôi-tớ ta, ta sẽ binh-vực thành nầy đặng cứu nó.35 Trong đêm đó, có một thiên-sứ của Đức Giê-hô-va đi đến trong dinh A‑si-ri, và giết một trăm tám mươi lăm ngàn người tại đó. Sáng ngày mai, người ta thức dậy, bèn thấy quân ấy, kìa, chỉ là thây đó thôi.36 San-chê-ríp, vua A‑si-ri, bèn trở về, ở tại Ni-ni-ve. Một ngày kia, người thờ-lạy tại trong chùa Nít-róc, thần của mình, thì A‑tra-mê-léc và Sa-rết-se giết người bằng gươm; đoạn chúng nó trốn trong xứ A‑ra-rát. Ê‑sạt-ha-đôn, con trai người, kế-vị người.
Isaiah 37
1 As soon as King Hezekiah heard it, he tore his clothes and covered himself with sackcloth and went into the house of the LORD.2 And he sent Eliakim, who was over the household, and Shebna the secretary, and the senior priests, covered with sackcloth, to the prophet Isaiah the son of Amoz.3 They said to him, “Thus says Hezekiah, ‘This day is a day of distress, of rebuke, and of disgrace; children have come to the point of birth, and there is no strength to bring them forth.4 It may be that the LORD your God will hear the words of the Rabshakeh, whom his master the king of Assyria has sent to mock the living God, and will rebuke the words that the LORD your God has heard; therefore lift up your prayer for the remnant that is left.’”5 When the servants of King Hezekiah came to Isaiah,6 Isaiah said to them, “Say to your master, ‘Thus says the LORD: Do not be afraid because of the words that you have heard, with which the young men of the king of Assyria have reviled me.7 Behold, I will put a spirit in him, so that he shall hear a rumor and return to his own land, and I will make him fall by the sword in his own land.’”8 The Rabshakeh returned, and found the king of Assyria fighting against Libnah, for he had heard that the king had left Lachish.9 Now the king heard concerning Tirhakah king of Cush, “He has set out to fight against you.” And when he heard it, he sent messengers to Hezekiah, saying,10 “Thus shall you speak to Hezekiah king of Judah: ‘Do not let your God in whom you trust deceive you by promising that Jerusalem will not be given into the hand of the king of Assyria.11 Behold, you have heard what the kings of Assyria have done to all lands, devoting them to destruction. And shall you be delivered?12 Have the gods of the nations delivered them, the nations that my fathers destroyed, Gozan, Haran, Rezeph, and the people of Eden who were in Telassar?13 Where is the king of Hamath, the king of Arpad, the king of the city of Sepharvaim, the king of Hena, or the king of Ivvah?’”14 Hezekiah received the letter from the hand of the messengers, and read it; and Hezekiah went up to the house of the LORD, and spread it before the LORD.15 And Hezekiah prayed to the LORD:16 “O LORD of hosts, God of Israel, enthroned above the cherubim, you are the God, you alone, of all the kingdoms of the earth; you have made heaven and earth.17 Incline your ear, O LORD, and hear; open your eyes, O LORD, and see; and hear all the words of Sennacherib, which he has sent to mock the living God.18 Truly, O LORD, the kings of Assyria have laid waste all the nations and their lands,19 and have cast their gods into the fire. For they were no gods, but the work of men's hands, wood and stone. Therefore they were destroyed.20 So now, O LORD our God, save us from his hand, that all the kingdoms of the earth may know that you alone are the LORD.”21 Then Isaiah the son of Amoz sent to Hezekiah, saying, “Thus says the LORD, the God of Israel: Because you have prayed to me concerning Sennacherib king of Assyria,22 this is the word that the LORD has spoken concerning him: “‘She despises you, she scorns you— the virgin daughter of Zion; she wags her head behind you— the daughter of Jerusalem.23 “‘Whom have you mocked and reviled? Against whom have you raised your voice and lifted your eyes to the heights? Against the Holy One of Israel!24 By your servants you have mocked the Lord, and you have said, With my many chariots I have gone up the heights of the mountains, to the far recesses of Lebanon, to cut down its tallest cedars, its choicest cypresses, to come to its remotest height, its most fruitful forest.25 I dug wells and drank waters, to dry up with the sole of my foot all the streams of Egypt.26 “‘Have you not heard that I determined it long ago? I planned from days of old what now I bring to pass, that you should make fortified cities crash into heaps of ruins,27 while their inhabitants, shorn of strength, are dismayed and confounded, and have become like plants of the field and like tender grass, like grass on the housetops, blighted before it is grown.28 “‘I know your sitting down and your going out and coming in, and your raging against me.29 Because you have raged against me and your complacency has come to my ears, I will put my hook in your nose and my bit in your mouth, and I will turn you back on the way by which you came.’30 “And this shall be the sign for you: this year you shall eat what grows of itself, and in the second year what springs from that. Then in the third year sow and reap, and plant vineyards, and eat their fruit.31 And the surviving remnant of the house of Judah shall again take root downward and bear fruit upward.32 For out of Jerusalem shall go a remnant, and out of Mount Zion a band of survivors. The zeal of the LORD of hosts will do this.33 “Therefore thus says the LORD concerning the king of Assyria: He shall not come into this city or shoot an arrow there or come before it with a shield or cast up a siege mound against it.34 By the way that he came, by the same he shall return, and he shall not come into this city, declares the LORD.35 For I will defend this city to save it, for my own sake and for the sake of my servant David.”36 And the angel of the LORD went out and struck down a hundred and eighty-five thousand in the camp of the Assyrians. And when people arose early in the morning, behold, these were all dead bodies.37 Then Sennacherib king of Assyria departed and returned home and lived at Nineveh.38 And as he was worshiping in the house of Nisroch his god, Adrammelech and Sharezer, his sons, struck him down with the sword. And after they escaped into the land of Ararat, Esarhaddon his son reigned in his place.
