1 Các sứ-đồ và anh em ở xứ Giu-đê nghe tin người ngoại cũng đã nhận lấy đạo Đức Chúa Trời.2 Khi Phi-e-rơ đã trở lên thành Giê-ru-sa-lem, có người tín-đồ vốn chịu phép cắt-bì trách-móc người,3 rằng: Ngươi đã vào nhà kẻ chưa chịu phép cắt-bì, và ăn chung với họ!4 Nhưng Phi-e-rơ đem mọi sự đã qua thuật cho họ theo thứ-tự và từng điều,5 rằng: Ta đương cầu-nguyện trong thành Giốp-bê, lúc đó ta bị ngất trí đi, thấy sự hiện-thấy: Có vật gì giống như cái khăn lớn, níu bốn chéo lên, từ trên trời sa xuống đến tận ta.6 Ta xem-xét kỹ-càng, thấy trong đó có các loài thú bốn cẳng trên đất, các thú rừng, các côn-trùng và các loài chim trên trời.7 Ta lại nghe có tiếng phán rằng: Hỡi Phi-e-rơ, hãy chờ dậy, giết thịt và ăn.8 Ta thưa rằng: Lạy Chúa, chẳng vậy; vì không bao giờ có vật chi dơ-dáy hay chẳng sạch vào miệng tôi đâu.9 Tiếng từ trời phán cùng ta lần thứ hai mà rằng: Chớ coi điều Chúa đã làm cho tinh-sạch như là dơ-dáy.10 Lời đó lặp lại ba lần, đoạn, thay thảy đều thâu lại lên trời.11 Kìa, cũng một lúc đó, ba người ở thành Sê-sa-rê chịu sai đến cùng ta, đã tới tận cửa nhà ta ở.12 Đức Thánh-Linh truyền cho ta phải đi với ba người ấy, đừng nghi-ngại gì. Nầy, sáu người anh em đây đồng đi với ta, và chúng ta đều vào trong nhà Cọt-nây.13 Người nầy thuật lại cho ta thể nào tại nhà mình đã thấy một thiên-sứ hiện đến và phán rằng: Hãy sai tới thành Giốp-bê, mời Si-môn cũng gọi là Phi-e-rơ đến đây.14 Người ấy sẽ nói cho ngươi những lời, mà nhờ đó, ngươi và cả nhà mình sẽ được cứu-rỗi.15 Ta mới khởi-sự nói, thì có Đức Thánh-Linh giáng trên họ, cũng như ban đầu Ngài đã giáng trên chúng ta.16 Ta bèn nhớ lại lời Chúa đã truyền rằng: Giăng đã làm phép báp-têm bằng nước, nhưng các ngươi sẽ chịu phép báp-têm bằng Đức Thánh-Linh.17 Vậy, nếu Đức Chúa Trời đã ban cho họ cũng một ơn như cho chúng ta, là kẻ đã tin đến Đức Chúa Jêsus-Christ, thì ta là ai mà ngăn-trở Đức Chúa Trời được?18 Tín-đồ nghe bấy nhiêu lời xong, đều thỏa-thuận và ngợi-khen Đức Chúa Trời, rằng: Vậy Đức Chúa Trời cũng đã ban sự ăn-năn cho người ngoại để họ được sự sống!19 Những kẻ bị tản-lạc bởi sự bắt-bớ xảy đến về dịp Ê‑tiên, bèn đi đến xứ Phê-ni-xi, đảo Chíp-rơ và thành An-ti-ốt, chỉ giảng đạo cho người Giu-đa thôi.20 Nhưng trong đám những người ấy có một vài người quê ở Chíp-rơ và Sy-ren đến thành An-ti-ốt, cũng giảng-dạy cho người Gờ-réc~ nữa, truyền Tin-lành của Đức Chúa Jêsus cho họ.21 Tay Chúa ở cùng mấy người đó, nên số người tin và trở lại cùng Chúa rất nhiều.22 Tiếng đồn thấu tai Hội-thánh Giê-ru-sa-lem, hội bèn sai Ba-na-ba sang đến thành An-ti-ốt.23 Khi người đến nơi và thấy ơn Đức Chúa Trời bèn vui-mừng và khuyên mọi người phải cứ vững lòng theo Chúa;24 vì Ba-na-ba thật là người lành, đầy-dẫy Thánh-Linh và đức-tin. Bấy giờ rất đông người tin theo Chúa.25 Kế đó, Ba-na-ba đi đến thành Tạt-sơ, để tìm Sau-lơ,26 tìm gặp rồi, bèn đưa đến thành An-ti-ốt. Trọn một năm, hai người cùng nhóm với Hội-thánh và dạy-dỗ nhiều người. Ấy là ở thành An-ti-ốt, người ta bắt đầu xưng môn-đồ là Cơ-rê-tiên.27 Trong những ngày đó, có mấy người tiên-tri từ thành Giê-ru-sa-lem xuống thành An-ti-ốt.28 Trong bọn có một người tên là A‑ga-bút đứng dậy, bởi Đức Thánh-Linh nói tiên-tri rằng sẽ có sự đói-kém trên khắp đất; thật vậy, sự đói-kém nầy xảy đến trong đời Cơ-lốt trị vì.29 Các môn-đồ bàn định, mỗi người tùy sức riêng mình, gởi một món tiền bố-thí cho anh em ở trong xứ Giu-đê;30 môn-đồ cũng làm thành việc đó, nhờ tay Ba-na-ba và Sau-lơ, gởi tiền ấy cho các trưởng-lão.
Acts
1 Vả, có mấy người từ xứ Giu-đê đến, dạy các anh em rằng: Nếu các ngươi chẳng chịu phép cắt-bì theo lễ Môi-se, thì không thể được cứu-rỗi.2 Nhân đó, có sự khác ý và cuộc cãi lẽ dữ-dội giữa Phao-lô và Ba-na-ba với mấy người đó, người ta nhứt-định Phao-lô và Ba-na-ba với mấy người trong bọn kia đi lên thành Giê-ru-sa-lem, đến cùng các sứ-đồ và trưởng-lão đặng hỏi về việc nầy.3 Vậy, sau khi các người ấy được Hội-thánh đưa đường rồi, thì trải qua xứ Phê-ni-xi và xứ Sa-ma-ri, thuật lại sự người ngoại trở về đạo, và như vậy làm cho anh em thay-thảy được vui-mừng lắm.4 Vừa tới thành Giê-ru-sa-lem, được Hội-thánh, các sứ-đồ và trưởng-lão tiếp-rước, rồi thuật lại mọi điều Đức Chúa Trời đã cậy mình làm.5 Nhưng có mấy kẻ về đảng Pha-ri-si đã tin đạo, đứng dậy nói rằng phải làm phép cắt-bì cho những người ngoại, và truyền họ phải tuân theo luật-pháp Môi-se.6 Các sứ-đồ và các trưởng-lão bèn họp lại để xem-xét về việc đó.7 Sau một cuộc bàn-luận dài rồi, Phi-e-rơ đứng dậy nói cùng chúng rằng: Hỡi anh em, hãy biết rằng từ lúc ban đầu, Đức Chúa Trời đã chọn tôi trong các anh em, để cho người ngoại được nghe tin-lành bởi miệng tôi và tin theo.8 Đức Chúa Trời là Đấng biết lòng người, đã làm chứng cho người ngoại, mà ban Đức Thánh-Linh cho họ cũng như cho chúng ta;9 Ngài chẳng phân-biệt chúng ta với người ngoại đâu, vì đã lấy đức-tin khiến cho lòng họ tinh-sạch.10 Vậy bây giờ, cớ sao anh em thử Đức Chúa Trời, gán cho môn-đồ một cái ách mà tổ-phụ chúng ta hoặc chính chúng ta cũng chưa từng mang nổi?11 Trái lại, chúng ta tin rằng nhờ ơn Đức Chúa Jêsus, chúng ta được cứu cũng như người ngoại vậy.12 Cả hội-đồng đều lẳng-lặng, nghe Ba-na-ba và Phao-lô thuật lại những phép lạ dấu kỳ mà Đức Chúa Trời đã cậy mình làm ra giữa người ngoại.13 Nói xong, Gia-cơ cất tiếng lên rằng: Hỡi anh em, hãy nghe tôi!14 Si-môn có thuật thế nào lần thứ nhứt, Đức Chúa Trời đã đoái-thương người ngoại, đặng từ đó lấy ra một dân để dâng cho danh Ngài.15 Điều đó phù-hiệp với lời các đấng tiên-tri, vì có chép rằng:16 Rồi đó, ta sẽ trở lại, Dựng lại đền-tạm của vua Đa-vít bị đổ-nát; Ta sẽ sửa sự hư-nát đền đó lại Mà gây-dựng lên;17 Hầu cho những người sót lại Và mọi dân cầu-khẩn danh ta đều tìm Chúa. Chúa là Đấng làm nên những việc nầy có phán như vậy;18 từ trước vô-cùng Ngài đã thông-biết những việc đó.19 Vậy, theo ý tôi, thật chẳng nên khuấy-rối những người ngoại trở về cùng Đức Chúa Trời;20 song khá viết thơ dặn họ kiêng-giữ cho khỏi sự ô‑uế của thần-tượng, sự tà-dâm, sự ăn thịt thú-vật chết ngột và huyết.21 Vì trải bao nhiêu đời nay, trong mỗi thành vẫn có người giảng luật-pháp Môi-se, bởi mọi ngày Sa-bát, trong các nhà hội người ta có đọc luật ấy.22 Kế đó, các sứ-đồ và trưởng-lão cùng cả Hội-thánh bèn quyết-định sai những người được chọn ở nơi mình đi với Phao-lô và Ba-na-ba đến thành An-ti-ốt. Ấy là Giu-đe, cũng gọi là Ba-sa-ba, và Si-la, là hai người đứng đầu trong hàng anh em;23 rồi giao cho hai người bức thơ như sau nầy: Các sứ-đồ, trưởng-lão và anh em gởi lời chào-thăm anh em trong những người ngoại tại thành An-ti-ốt, trong xứ Sy-ri và xứ Si-li-si!24 Bởi từng nghe có một vài người trong vòng chúng ta, chẳng lãnh mạng-lịnh nào nơi chúng ta, tự lấy lời mình khuấy-rối, và biến-loạn lòng các ngươi nữa,25 nên chúng ta đồng lòng quyết ý chọn những người thay mặt sai đi cùng kẻ rất yêu-dấu của chúng ta là Ba-na-ba và Phao-lô, mà đến nơi các ngươi;26 hai người nầy vốn đã liều thân vì danh Đức Chúa Jêsus-Christ là Chúa chúng ta.27 Vậy chúng ta đã sai Giu-đe và Si-la đến, để nói miệng với anh em về việc đó:28 Ấy là Đức Thánh-Linh và chúng ta đã ưng rằng chẳng gán gánh nặng nào khác cho anh em ngoài những điều cần-dùng,29 tức là anh em phải kiêng ăn của cúng thần-tượng, huyết, thú-vật chết ngột, và chớ tà-dâm; ấy là mọi điều mà anh em khá kiêng-giữ lấy vậy. Kính chúc bình-an!30 Vậy, khi các người đó đã từ-giã Hội-thánh, xuống thành An-ti-ốt, nhóm hết thảy anh em lại, và trao thơ cho.31 Người ta đọc thơ, thảy đều mừng-rỡ vì được lời yên-ủi.32 Giu-đe và Si-la chính là kẻ tiên-tri, cũng lấy nhiều lời giảng mà khuyên-bảo, và giục lòng anh em mạnh-mẽ.33 Khỏi ít lâu, anh em chúc các người đó bình-an mà cho về cùng những người đã sai đến.35 Nhưng Phao-lô và Ba-na-ba ở lại tại thành An-ti-ốt, giảng Tin-lành và dạy đạo Chúa với nhiều người khác.36 Sau ít lâu, Phao-lô nói với Ba-na-ba rằng: Chúng ta hãy trở lại thăm hết thảy anh em trong các thành mà chúng ta trước đã giảng đạo Chúa, xem thử ra thể nào.37 Ba-na-ba muốn đem theo Giăng cũng gọi là Mác.38 Nhưng Phao-lô không có ý đem Mác đi với, vì người đã lìa hai người trong xứ Bam-phi-ly, chẳng cùng đi làm việc với.39 Nhân đó có sự cãi-lẫy nhau dữ-dội, đến nỗi hai người phân-rẽ nhau, và Ba-na-ba đem Mác cùng xuống thuyền vượt qua đảo Chíp-rơ.40 Còn Phao-lô, sau khi đã chọn Si-la, và nhờ anh em giao-phó mình cho ân-điển Chúa, thì khởi đi.41 Người trải qua xứ Sy-ri và xứ Si-li-si, làm cho các Hội-thánh được vững-bền.
Galatians
1 Sau đó mười bốn năm, tôi lại lên thành Giê-ru-sa-lem với Ba-na-ba, có đem Tít cùng đi nữa.2 Tôi vâng theo lời tỏ ra mà lên đó, phô-bày Tin-lành mà tôi đã giảng trong người ngoại-đạo ra cho anh em; lại phô-bày riêng cho những kẻ có danh-vọng hơn hết, kẻo sự chạy của tôi trước kia và bây giờ hóa ra vô-ích chăng.3 Dầu Tít, kẻ cùng đi với tôi, là người Gờ-réc, cũng không bị ép phải cắt bì.4 Chúng tôi đã làm như vậy, vì cớ mấy người anh em giả, lẻn vào trong vòng chúng tôi, để rình xem sự tự-do mà chúng tôi được trong Đức Chúa Jêsus-Christ, đặng bắt chúng tôi làm tôi-mọi.5 Chúng tôi không nhường họ một giây-phút nào, chối chẳng chịu thuộc dưới quyền họ, hầu cho lẽ thật của Tin-lành được vững-bền trong anh em.6 Còn như những kẻ mà người ta tôn-trọng lắm, (trước kia là kẻ thể nào, thì chẳng can-dự gì với tôi, Đức Chúa Trời không tây-vị ai hết), tôi nói, những kẻ đó dầu tôn-trọng lắm, cũng chẳng làm cho tôi thêm ích chút nào.7 Trái lại, họ thấy sự giảng Tin-lành cho kẻ không chịu phép cắt-bì đã giao cho tôi, cũng như sự giảng Tin-lành cho người chịu phép cắt-bì đã giao cho Phi-e-rơ vậy_---8 vì Đấng đã cảm-động trong Phi-e-rơ để sai người làm sứ-đồ cho những kẻ chịu cắt-bì, cũng cảm-động trong tôi để sai tôi làm sứ-đồ cho dân ngoại_---9 và nhận biết ân-điển đã ban cho tôi, thì Gia-cơ, Sê-pha, Giăng, là những người được tôn như cột-trụ, trao tay hữu giao-kết với chúng tôi, tức là Ba-na-ba và tôi, hầu cho chúng tôi đi đến cùng dân ngoại, còn các người ấy thì đến cùng những kẻ chịu phép cắt-bì.10 Các người ấy chỉ dặn-dò tôi phải nhớ đến kẻ nghèo-nàn, là điều tôi cũng đã ân-cần làm lắm.11 Nhưng khi Sê-pha đến thành An-ti-ốt, tôi có ngăn-can trước mặt người, vì là đáng trách lắm.12 Bởi trước lúc mấy kẻ của Gia-cơ sai đi chưa đến, thì người ăn chung với người ngoại; vừa khi họ đã đến thì người lui đứng riêng ra, bởi sợ những kẻ chịu phép cắt-bì.13 Các người Giu-đa khác cũng dùng một cách giả-dối~ như vậy, đến nỗi chính Ba-na-ba cũng bị sự giả-hình của họ dẫn-dụ.14 Nhưng khi tôi thấy họ không đi ngay-thẳng theo lẽ thật của Tin-lành, thì nói với Sê-pha trước mặt mọi người rằng: Nếu anh là người Giu-đa, mà ăn‑ở theo cách dân ngoại, không theo cách người Giu-đa, thì làm sao anh ép dân ngoại phải theo thói Giu-đa?15 Về phần chúng tôi, thì sanh ra là người Giu-đa, không phải là kẻ có tội từ trong dân ngoại.16 Dầu vậy, đã biết rằng người ta được xưng công-bình, chẳng phải bởi các việc luật-pháp đâu, bèn là cậy đức-tin trong Đức Chúa Jêsus-Christ, nên chính chúng tôi đã tin Đức Chúa Jêsus-Christ, để được xưng công-bình bởi đức-tin trong Đấng Christ, chớ chẳng bởi các việc luật-pháp; vì chẳng có ai được xưng công-bình bởi các việc luật-pháp.17 Nhưng nếu đang khi chúng tôi tìm cách được xưng công-bình trong Đấng Christ, mà chính chúng tôi bị nhận là kẻ có tội, vậy thì Đấng Christ chẳng là làm tôi của tội-lỗi sao? Chẳng hề như vậy!18 Thật thế, nếu tôi lập lại điều tôi đã phá-hủy, thì tôi sẽ tỏ ra chính tôi là người phạm phép.19 Vả, bởi luật-pháp, tôi đã chết cho luật-pháp, để sống cho Đức Chúa Trời.20 Tôi đã bị đóng đinh vào thập-tự-giá với Đấng Christ, mà tôi sống, không phải là tôi sống nữa, nhưng Đấng Christ sống trong tôi; nay tôi còn sống trong xác-thịt, ấy là tôi sống trong đức-tin của Con Đức Chúa Trời, là Đấng đã yêu tôi, và đã phó chính mình Ngài vì tôi.21 Tôi không muốn làm cho ân-điển Đức Chúa Trời ra vô-ích; vì nếu bởi luật-pháp mà được sự công-bình, thì Đấng Christ chịu chết là vô-ích.
