1 Các sứ-đồ và anh em ở xứ Giu-đê nghe tin người ngoại cũng đã nhận lấy đạo Đức Chúa Trời.2 Khi Phi-e-rơ đã trở lên thành Giê-ru-sa-lem, có người tín-đồ vốn chịu phép cắt-bì trách-móc người,3 rằng: Ngươi đã vào nhà kẻ chưa chịu phép cắt-bì, và ăn chung với họ!4 Nhưng Phi-e-rơ đem mọi sự đã qua thuật cho họ theo thứ-tự và từng điều,5 rằng: Ta đương cầu-nguyện trong thành Giốp-bê, lúc đó ta bị ngất trí đi, thấy sự hiện-thấy: Có vật gì giống như cái khăn lớn, níu bốn chéo lên, từ trên trời sa xuống đến tận ta.6 Ta xem-xét kỹ-càng, thấy trong đó có các loài thú bốn cẳng trên đất, các thú rừng, các côn-trùng và các loài chim trên trời.7 Ta lại nghe có tiếng phán rằng: Hỡi Phi-e-rơ, hãy chờ dậy, giết thịt và ăn.8 Ta thưa rằng: Lạy Chúa, chẳng vậy; vì không bao giờ có vật chi dơ-dáy hay chẳng sạch vào miệng tôi đâu.9 Tiếng từ trời phán cùng ta lần thứ hai mà rằng: Chớ coi điều Chúa đã làm cho tinh-sạch như là dơ-dáy.10 Lời đó lặp lại ba lần, đoạn, thay thảy đều thâu lại lên trời.11 Kìa, cũng một lúc đó, ba người ở thành Sê-sa-rê chịu sai đến cùng ta, đã tới tận cửa nhà ta ở.12 Đức Thánh-Linh truyền cho ta phải đi với ba người ấy, đừng nghi-ngại gì. Nầy, sáu người anh em đây đồng đi với ta, và chúng ta đều vào trong nhà Cọt-nây.13 Người nầy thuật lại cho ta thể nào tại nhà mình đã thấy một thiên-sứ hiện đến và phán rằng: Hãy sai tới thành Giốp-bê, mời Si-môn cũng gọi là Phi-e-rơ đến đây.14 Người ấy sẽ nói cho ngươi những lời, mà nhờ đó, ngươi và cả nhà mình sẽ được cứu-rỗi.15 Ta mới khởi-sự nói, thì có Đức Thánh-Linh giáng trên họ, cũng như ban đầu Ngài đã giáng trên chúng ta.16 Ta bèn nhớ lại lời Chúa đã truyền rằng: Giăng đã làm phép báp-têm bằng nước, nhưng các ngươi sẽ chịu phép báp-têm bằng Đức Thánh-Linh.17 Vậy, nếu Đức Chúa Trời đã ban cho họ cũng một ơn như cho chúng ta, là kẻ đã tin đến Đức Chúa Jêsus-Christ, thì ta là ai mà ngăn-trở Đức Chúa Trời được?18 Tín-đồ nghe bấy nhiêu lời xong, đều thỏa-thuận và ngợi-khen Đức Chúa Trời, rằng: Vậy Đức Chúa Trời cũng đã ban sự ăn-năn cho người ngoại để họ được sự sống!19 Những kẻ bị tản-lạc bởi sự bắt-bớ xảy đến về dịp Ê‑tiên, bèn đi đến xứ Phê-ni-xi, đảo Chíp-rơ và thành An-ti-ốt, chỉ giảng đạo cho người Giu-đa thôi.20 Nhưng trong đám những người ấy có một vài người quê ở Chíp-rơ và Sy-ren đến thành An-ti-ốt, cũng giảng-dạy cho người Gờ-réc~ nữa, truyền Tin-lành của Đức Chúa Jêsus cho họ.21 Tay Chúa ở cùng mấy người đó, nên số người tin và trở lại cùng Chúa rất nhiều.22 Tiếng đồn thấu tai Hội-thánh Giê-ru-sa-lem, hội bèn sai Ba-na-ba sang đến thành An-ti-ốt.23 Khi người đến nơi và thấy ơn Đức Chúa Trời bèn vui-mừng và khuyên mọi người phải cứ vững lòng theo Chúa;24 vì Ba-na-ba thật là người lành, đầy-dẫy Thánh-Linh và đức-tin. Bấy giờ rất đông người tin theo Chúa.25 Kế đó, Ba-na-ba đi đến thành Tạt-sơ, để tìm Sau-lơ,26 tìm gặp rồi, bèn đưa đến thành An-ti-ốt. Trọn một năm, hai người cùng nhóm với Hội-thánh và dạy-dỗ nhiều người. Ấy là ở thành An-ti-ốt, người ta bắt đầu xưng môn-đồ là Cơ-rê-tiên.27 Trong những ngày đó, có mấy người tiên-tri từ thành Giê-ru-sa-lem xuống thành An-ti-ốt.28 Trong bọn có một người tên là A‑ga-bút đứng dậy, bởi Đức Thánh-Linh nói tiên-tri rằng sẽ có sự đói-kém trên khắp đất; thật vậy, sự đói-kém nầy xảy đến trong đời Cơ-lốt trị vì.29 Các môn-đồ bàn định, mỗi người tùy sức riêng mình, gởi một món tiền bố-thí cho anh em ở trong xứ Giu-đê;30 môn-đồ cũng làm thành việc đó, nhờ tay Ba-na-ba và Sau-lơ, gởi tiền ấy cho các trưởng-lão.
Acts
1 Trong Hội-thánh tại thành An-ti-ốt có mấy người tiên-tri và mấy thầy giáo-sư, tức là: Ba-na-ba, Si-mê-ôn gọi là Ni-giê, Lu-si-út người Sy-ren, Ma-na-hem là người đồng-dưỡng với vua chư-hầu Hê-rốt, cùng Sau-lơ.2 Đương khi môn-đồ thờ-phượng Chúa và kiêng ăn, thì Đức Thánh-Linh phán rằng: Hãy để riêng Ba-na-ba và Sau-lơ đặng làm công-việc ta đã gọi làm.3 Đã kiêng ăn và cầu-nguyện xong, môn-đồ bèn đặt tay trên hai người, rồi để cho đi.4 Vậy, Sau-lơ và Ba-na-ba đã chịu Đức Thánh-Linh sai đi, bèn xuống thành Sê-lơ-xi, rồi từ đó đi thuyền đến đảo Chíp-rơ.5 Đến thành Sa-la-min, hai người giảng đạo Đức Chúa Trời trong các nhà hội của người Giu-đa; cũng có Giăng cùng đi để giúp cho.6 Trải qua cả đảo cho đến thành Ba-phô rồi, gặp một người Giu-đa kia, là tay thuật-sĩ và tiên-tri giả, tên là Ba-Giê-su,7 vốn ở với quan trấn-thủ tên là Sê-giút Phau-lút~ là người khôn-ngoan. Người nầy đã sai mời Ba-na-ba và Sau-lơ đến, và xin nghe đạo Đức Chúa Trời.8 Nhưng Ê‑ly-ma, tức là thuật-sĩ (ấy là ý‑nghĩa tên người), ngăn hai người đó, ráng sức tìm phương làm cho quan trấn-thủ không tin.9 Bấy giờ, Sau-lơ cũng gọi là Phao-lô, đầy-dẫy Đức Thánh-Linh, đối mặt nhìn người, nói rằng:10 Hỡi người đầy mọi thứ gian-trá và hung-ác, con của ma quỉ, thù-nghịch cùng cả sự công-bình, ngươi cứ làm hư đường thẳng của Chúa không thôi sao?11 Nầy, bây giờ tay Chúa giá trên ngươi; ngươi sẽ bị mù, không thấy mặt trời trong ít lâu. Chính lúc đó, có sự mù-mịt tối-tăm phủ trên người, người xây quanh bốn phía, tìm kẻ để dắt mình.12 Quan trấn-thủ thấy sự đã xảy đến, bèn tin, lấy làm lạ về đạo Chúa.13 Phao-lô với đồng-bạn mình xuống thuyền tại Ba-phô, sang thành Bẹt-giê trong xứ Bam-phi-ly. Nhưng Giăng lìa hai người, trở về thành Giê-ru-sa-lem.14 Về phần hai người, thì lìa thành Bẹt-giê, cứ đi đường đến thành An-ti-ốt xứ Bi-si-đi; rồi nhằm ngày Sa-bát, vào trong nhà hội mà ngồi.15 Vừa đọc sách luật và sách các tiên-tri xong, các chủ nhà hội sai sứ nói cùng hai người rằng: Hỡi anh em, nếu có mấy lời khuyên bảo dân-chúng, hãy giảng đi.16 Phao-lô bèn đứng dậy, lấy tay làm hiệu, rồi nói rằng: Hỡi người Y‑sơ-ra-ên và các người kính-sợ Đức Chúa Trời, hãy nghe:17 Đức Chúa Trời của dân Y‑sơ-ra-ên nầy đã chọn tổ-phụ chúng ta; làm cho dân ấy thạnh-vượng lúc ở ngụ nơi ngoại-quốc, tức là trong xứ Ê‑díp-tô, và Ngài dùng cánh tay cao dẫn họ ra khỏi xứ đó.18 Ước chừng bốn mươi năm, Ngài chịu tánh-nết họ trong nơi đồng vắng.19 Lại khi đã phá bảy dân trong xứ Ca-na-an, Ngài khiến họ nhận lấy đất của các dân đó,20 Độ trong bốn trăm năm mươi năm; kế đó Ngài lập cho họ các quan đoán-xét cho đến đời tiên-tri Sa-mu-ên.21 Bấy giờ, dân đó xin một vị vua, nên Đức Chúa Trời ban Sau-lơ, con của Ki-sơ, về chi-phái Bên-gia-min, trị họ trong bốn mươi năm;22 đoạn, Ngài bỏ vua đó, lại lập Đa-vít làm vua, mà làm chứng về người rằng: Ta đã tìm thấy Đa-vít con của Gie-sê, là người vừa lòng ta, người sẽ tuân theo mọi ý‑chỉ ta.23 Theo lời hứa, Đức Chúa Trời bèn bởi dòng-dõi người mà dấy lên cho dân Y‑sơ-ra-ên một Cứu-Chúa, tức là Đức Chúa Jêsus.24 Trước khi Đức Chúa Jêsus chưa đến, Giăng đã giảng-dạy phép báp-têm về sự ăn-năn cho cả dân Y‑sơ-ra-ên.25 Giăng đang lo làm trọn công-việc mình, thì nói rằng: Ta chẳng phải là Đấng mà các ngươi tưởng; nhưng có Đấng đến sau ta, ta chẳng xứng-đáng mở dây giày Ngài.26 Hỡi anh em, là con cháu dòng Áp-ra-ham, và kẻ kính-sợ Đức Chúa Trời, lời rao-truyền sự cứu-chuộc nầy đã phán cho chúng ta vậy.27 Vì dân và các quan ở thành Giê-ru-sa-lem chẳng nhìn biết Đức Chúa Jêsus nầy, nên lúc xử tội Ngài, chúng đã ứng-nghiệm lời của các đấng tiên-tri mà người ta thường đọc trong mỗi ngày Sa-bát.28 Dầu trong Ngài chẳng tìm thấy cớ gì đáng chết, họ cứ xin Phi-lát giết Ngài đi.29 Họ đã làm cho ứng-nghiệm mọi điều chép về Ngài rồi, thì hạ Ngài xuống khỏi thập-tự-giá mà chôn trong mả.30 Song Đức Chúa Trời đã làm cho Ngài từ kẻ chết sống lại.31 Những kẻ theo Ngài từ xứ Ga-li-lê lên thành Giê-ru-sa-lem đã được thấy Ngài lâu ngày, và hiện nay đều làm chứng về Ngài giữa dân-chúng.32 Còn chúng tôi, thì rao-truyền cho các anh em tin lành nầy về lời hứa ban cho tổ-phụ chúng ta,33 rằng Đức Chúa Trời bởi khiến Đức Chúa Jêsus sống lại thì đã làm ứng-nghiệm lời hứa đó cho chúng ta là con cháu của tổ-phụ, y như đã chép trong sách Thi-thiên đoạn thứ hai rằng: Con là Con trai ta, ngày nay ta đã sanh Con.34 Ngài đã làm cho Đức Chúa Jêsus sống lại, đặng nay khỏi trở về sự hư-nát nữa, ấy về điều đó mà Ngài đã phán rằng: Ta sẽ thành-tín giữ cùng các ngươi lời hứa thánh đã phán với Đa-vít.35 Lại trong câu khác, cũng có phán rằng: Chúa chẳng cho Đấng Thánh Ngài thấy sự hư-nát đâu.36 Vả, vua Đa-vít lúc còn sống, làm theo ý‑chỉ Đức Chúa Trời, đoạn qua đời; người đã được trở về cùng các tổ-phụ mình, và đã thấy sự hư-nát;37 nhưng Đấng mà Đức Chúa Trời đã khiến sống lại, chẳng có thấy sự hư-nát đâu.38 Vậy, hỡi anh em, khá biết rằng nhờ Đấng đó mà sự tha-tội được rao-truyền cho anh em;39 lại nhờ Ngài mà hễ ai tin thì được xưng công-bình về mọi điều theo luật-pháp Môi-se chẳng có thể được xưng công-bình.40 Nên, hãy giữ lấy cho khỏi mắc điều đã chép trong sách tiên-tri rằng:41 Hỡi kẻ hay khinh-dể kia, khá xem-xét, sợ-hãi và biến mất đi; Vì trong đời các ngươi, ta sẽ làm một việc, Nếu có ai thuật lại cho, các ngươi cũng chẳng tin.42 Khi hai người bước ra, chúng xin đến ngày Sa-bát sau cũng giảng-luận các lời đó.43 Lúc hội đã tan, có nhiều người Giu-đa và người mới theo đạo Giu-đa, đi theo Phao-lô và Ba-na-ba, hai người nói chuyện với họ và khuyên cứ vững lòng theo ơn Đức Chúa Trời.44 Ngày Sa-bát sau, gần hết cả thành đều nhóm lại để nghe đạo Chúa.45 Song những người Giu-đa thấy đoàn dân đó thì đầy lòng ghen-ghét, nghịch cùng lời Phao-lô nói và mắng-nhiếc người.46 Phao-lô và Ba-na-ba bèn nói cùng họ cách dạn-dĩ rằng: Ấy cần phải truyền đạo Đức Chúa Trời trước nhứt cho các ngươi; nhưng vì các ngươi đã từ-chối, và tự xét mình không xứng-đáng nhận sự sống đời đời, nên đây nầy, chúng ta mới xây qua người ngoại.47 Vì Chúa có phán dặn chúng ta như vầy: Ta lập ngươi lên đặng làm sự sáng cho các dân, Hầu cho ngươi đem sự cứu-rỗi cho đến cùng cõi đất.48 Những người ngoại nghe lời đó thì vui-mừng, ngợi-khen đạo Chúa, và phàm những kẻ đã được định sẵn cho sự sống đời đời, đều tin theo.49 Đạo Chúa tràn ra khắp trong xứ đó.50 Nhưng các người Giu-đa xui-giục những đàn-bà sang-trọng sốt-sắng và dân đàn anh trong thành; gây sự bắt-bớ Phao-lô và Ba-na-ba, mà đuổi ra khỏi phần đất mình.51 Hai người đối cùng họ phủi bụi nơi chân mình, rồi đi đến thành Y‑cô-ni.52 Còn các môn-đồ thì được đầy-dẫy sự vui-vẻ và Đức Thánh-Linh vậy.
